Kleur bekennen

Normaal kleurt Bangkok geel op maandag. Niet om politieke redenen, maar uit traditie. Die komt voort uit de oude Indiase astronomie. In het Thais verwijst iedere dag naar een god en naar een planeet, en elke dag wordt ook geassocieerd met een eigen kleur. Zo verwijst bijvoorbeeld woensdag naar god Phra Phut, de planeet Mercurius en de kleur groen, donderdag refereert aan god Phra Pareuhat, planeet Jupiter en oranje, en zondag is dan weer geassocieerd met zonnegod Phra Arthit en rood. Meestal kan je weten welke dag het is door gewoon te kijken naar de outfit van de mensen in de straat. Op sommige dagen wordt het kleuradvies enthousiaster opgevolgd en is het dus makkelijker om kalenderconclusies te trekken.

Geel, geassocieerd met maandag en de maangod Phra Chan, blijkt de lievelingskleur te zijn van de graag geziene koning Bhumibol. Naar schatting 50 tot 70% van alle mensen loopt op maandag in gele outfit of met gele accessoires rond. Normaal gezien, want vandaag leken de straten kleurloos: mensen droegen veel zwart en wit, tonen van braaf grijs en baby-blauw. Geen 10% van de mensen droeg geel vandaag …

Nee, Bhumibol is niet ineens minder populair geworden! Zeker niet deze week, net voor zijn verjaardag op 5 december! Maar de link met PAD-demonstranten en luchthavenbestormers wordt zo snel gemaakt, en dat kunnen de Thai toch niet erg appreciëren deze dagen! Stedelijke middenklassers vormen nochtans traditioneel de aanhang van de PAD. Ze zijn ervan overtuigd dat de huidige regering uit dezelfde corrupte bende bestaat als de afgezette Thaksin. En ja, eigenlijk zouden ze wel graag een andere regering hebben, maar niet op deze manier! De meeste Thai voelen zich dan ook beschaamd over wat er momenteel gaande is, begrijpen het ook niet. “Dit is niet typisch voor PAD, hiervoor staan ze niet. Heeft een van de leiders misschien een andere, verborgen agenda, één met langere-termijnplanning?” vroeg mijn leerkracht Thais zich vandaag af. Ook zij droeg deze maandag geen geel.

Morgen wordt er amok verwacht, wanneer de uitspraak van het grondwettelijk hof er komt over de geldigheid van de vorige verkiezingen. Er wordt gesproken over de mogelijkheid van een stille coup, als het hof de verkiezingen ongeldig verklaart. Dan wordt de huidige regering ontbonden en een nieuwe gekozen. De PPP, aanhangers van de regering en gekleed in het rood, houden zich paraat, willen ten allen prijze zo’n vervolg vermijden en willen daarvoor tot het uiterste gaan. Net zoals de PAD-leiders, die in de Thaise media gezegd zouden hebben: “Whatever happens, we will fight” en “If we have to die today, I am willing to die”.

Morgen is het dinsdag, door de Indiase astronomie geassocieerd met planeet Mars en god Phra Angkarn. Maar er is een andere, recentere connotatie met koning Bhumibol, sinds Koninklijke astrologen hadden vastgesteld dat roos een voorspoedige kleur was voor zijn gezondheid. Roos op dinsdagen wordt sindsdien even wijdverspreid gevolgd als geel op maandag. Hoe roos kleurt Bangkok morgen, als volgens velen de koning de enige is die de huidige toestand kan oplossen?

Politiek protest

't Is meer om jullie gerust te stellen, want eigenlijk merken we er niet zo veel van, van al dat politiek protest, het sluiten van de luchthavens, de opstandjes en relletjes, de reacties van het leger en de premier... Natuurlijk, het houdt ons bezig, er wordt over gesproken, maar hier op straat, thuis, op school is er niks van te zien. De Belgen die toevallig dinsdagavond naar huis terugkeerden - of diegenen die dat tevergeefs probeerden - hebben heel wat spectaculairdere verhalen.

Moet ik de achtergrond schetsen? Eigenlijk is wat wij weten maar hetzelfde als jullie, wat BBC World en VRT en De Standaard en De Morgen berichten. In dit conflict staan twee partijen tegenover elkaar: de PAD (People's Alliance for Democracy) en de People Power Party (PPP). De eerste groep zou een soort van losse alliantie zijn van royalisten, zakenlui en de stedelijke middenklasse. Wat hen verbindt, is hun overtuiging dat deze regering corrupt is en niet (of onvoldoende) koningsgezind. Zij dragen gele t-shirts; geel, omdat dat naar het schijnt de lievelingskleur van koning Bhumibol is. Aan de andere kant staat de PPP, de partij van premier Somchai, schoonbroer van Thaksin (die tussen haakjes in 2006 door een coup van de macht is gehaald en sindsdien in Thailand effectief veroordeeld is voor corruptie). Deze Thaksin is ongelooflijk populair bij de plattelandsbevolking, en de PPP kan er rekenen op heel wat steun. Hun aanhangers dragen rood. Door de PAD worden ze afgeschilderd als domme, onontwikkelde boeren. Dit conflict verdeelt de Thaise bevolking dus echt in twee: stad versus platteland, het aanvaarden van een democratisch verkozen leider of niet.

De PAD begon met 'serieuze' acties in mei van dit jaar. Sinds augustus worden regeringsgebouwen bezet, de vorige premier - ook al een Thaksin-getrouwe - werd afgezet, Somchai is nog maar in september democratisch verkozen. Sinds dinsdagavond houdt de PAD ook twee luchthavens in Bangkok bezet. De inzet is het aftreden van premier Somchai en een aanpassing aan het hele politiek bestel. Legerbaas Anupong had gisteren aan de premier gevraagd de regering te ontbinden en nieuwe verkiezingen te organiseren; anderzijds vroeg hij de PAD om de internationale luchthaven Suvarnabhumi zo snel mogelijk te ontruimen. Zijn twee vragen werden genegeerd.

Om 21.00 Bangkok time heeft de premier de noodtoestand uitgeroepen in de twee luchthavens. De ontzettingsacties moeten gebeuren onder leiding van de politie, met hulp van de Navy (voor Suvarnabhumi International Airport) en de Air Force (voor Don Muang, de nationale luchthaven). De Army wordt niet opgeroepen, wat de geruchten over een mogelijke coup door het leger (die tussen haakjes de ganse dag de ronde deden) enkel versterkt!

Buitenlanders speculeren hevig mee. Gisteren dacht Aksel dat het leger wel zou tussenkomen, ik was ervan overtuigd dat de koning dat zou doen. Blijkbaar moeit die zich heel weinig met politiek, alleen in uiterst moeilijke situaties. Omdat hij zich zo opstelt, wordt zijn mening danig geapprecieerd. Komt daarbij dat hij volgende week jarig is, en dus een ideaal moment om een publieke mededeling te lanceren. Dacht ik. Het lijkt erop dat het zo lang niet zal duren. Verwachtingen zijn dat het een drukke nacht wordt...